Boeing^W ilk hidrojen yakıtlı insanlı uçuşu ile havacılık tarihine yeni bir bölüm ekledi. Boeing Research & Technology Europe (BR&TE) tarafından geliştirilen insanlı uçak hidrojen yakıt hücreleri ile çalışıyor. Havacılık donanımı olarak çift kişilik Dimona^W motor-glider^W kullanılan sistem 16.3 metre kanat genişliğine sahip.

Hidrojen yakıtının çevreye duyarlılıkla doğrudan bağlantısı var ve artık tüm dünya bu yönde ilerliyor. özellikle uçakların atmosfere verdiği zararlar çok büyük ve gün geçtikçe artıyor. Bu uçak ile birlikte açılan yeni bir çağ ile artık insanlar hidrojen kullanan uçaklarla taşınabilecek.

Bir yakıt hücresi aslında hidrojeni doğrudan elektriğe ve ısıya dönüştüren elektrokimyasal bir cihaz.  Bunu yaparken çevreye karbon dioksit gibi zararlı maddeleride yaymıyor. Egzozundan çıkan tek şey ise su !

Avusturyalı Diamond Aircraft Industries^W tarafından üretilen ve  16.3 metre kanat açıklığına sahip Dimona motor-glider^W üzerinde BR&TE tarafından geliştirilen Proton Exchange Membrane fuel cell^W(PEM)/lithium-ion battery^W hibrid sistemi eklenmiş. Sistem elektrik motoru ve conventional^W propeller^W ile hareket sağlıyor.

Üç kez yapılan test uçuşları esnasında pilot deneme uçağı ile 1000 metre yüksekliğe pil gücü ve hidrojen yakıt hücreleri tarafından üretilen güçle çıkmış. Tam yüksekliğe ulaştıktan sonra pilot pilleri devreden çıkarıp sadece yakıt hücreleri ile saatte 100 km hızla yaklaşık 20 dakika ilerlemiş.

Boeing araştırmacılarına göre bu tip yakıt hücreleri kücük boyuttaki insanlı ve insansız hava araçlarını uçurabilecek güçte. Uzun vadede farklı yakıt hücreleride benzer şekildeki sistemlere entegre edilip büyük yolcu uçaklarını uçurabilecek güçte olacaklar.

Boeing^W şirketi HALE^W (High Altitude Long Endurance) insansız uçağı geliştirmede hidrojen itiş sistemi testini başarı ile test ederek yeni bir kilometre taşına ulaştı. Test 65,000 feet (19.8 km) yüksekliğindeki hava koşulları simule edilerek gerçekleştirildi. Test Ford şirketinin geliştirdiği hidrojen motoru ile üç günden fazla sürdü. İnsansız hava aracı geliştirmedeki bu yenilikle beraber yedi günden fazla uçuş süresi ve 2,000 pound (907.18 kg) gibi hayal olarak kalan aşamalara gelinmiş oldu.

Hidrojen sistemlerinin hayatımızda daha fazla yer almasına alıştık ve önümüzdeki aylarda sokaklarda kullanacağımızı umuyorum. Yüksek teknoloji gerektiren bu gibi projelerde kullanıldıktan sonra hidrojen motorları çok farklı alanlarda karşımıza çıkacaktır. Ülkemizde üniversitelerin ve özel şirketlerin konuya ilgisi büyük. Vestel gibi şirketler ilk demolarını çoktan geliştirmiş durumda, üniversitelerimiz ise hidrojen arabası yarışları ve araştırmaları ile konuya katkıda bulunuyor.

Uzun uçuş süresi sayesinde bu gibi insansız hava araçları stratosfer seviyesinde uçup sınır kontrolü, telekomunikasyon veya askeri amaçlar için kullanılabiliyor. Türkiye'dede TAI^W MALE insansız hava aracı tasarımına devam ediyor. 2010 da bitmesi planlanan İHA 30,000 ft (9.1 km) te 24 saat kalabilecek.